Dit is de eerste nieuwsbrief van de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg. U ontvangt deze na aanmelding via de website. Deze nieuwsbrief verschijnt ongeveer 4 keer per jaar.

Tijdens een invitational conference op donderdag 19 januari 2012 heeft de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg drie nieuwe adviezen die in zijn Werkprogramma voor 2012 staan met een breed publiek besproken. Meestal doet de Raad dit halverwege de adviesvoorbereiding, maar in dit geval staat er nog geen letter op papier. Het doel van deze nieuwe aanpak? De vraagstelling helder krijgen, maar ook een netwerk vormen van professionals uit de praktijk die van begin tot eind willen meedenken over de adviezen. Van deze conferentie is een uitgebreid verslag beschikbaar.

Op 13 december 2011 heeft de Raad het advies Preventie van Welvaartsziekten gepubliceerd en overhandigt aan de voorzitter van GGD Nederland, mr. E.M. d’Hondt. De Raad doet in dit advies aanbevelingen om de preventie van welvaartsziekten te verminderen. Een kwart van de welvaartsziekten komt door leefstijl. Recent onderzoek wijst zelfs uit dat 40 procent van de kankergevallen wordt veroorzaakt door leefstijl. Veel van deze ziekten is te voorkomen. Daarmee blijft de zorg betaalbaar en kunnen meer mensen meedoen aan betaald en onbetaald werk; dit geldt het meest voor mensen met een lage opleiding.
Op de website vindt u het advies, de achtergrondstudies en alle reacties.

In deze publicatie presenteert de Raad zijn nieuwe adviezen en signalementen van het Centrum voor Ethiek en Gezondheid voor 2012. Dit zijn:

- GGZ en forensische psychiatrie: twee culturen of één werkelijkheid?
- Wat is goede zorg?
- Voor wat hoort wat: solidariteit vraagt om return on investment en goed patiëntschap
- De bomen en het bos: de patiënt, zijn vraag en het landschap
- Betutteling of zorgen voor? (Centrum voor Ethiek en Gezondheid)
- Zelfmanagement patiënten en de professionele autonomie van de arts. (Centrum voor Ethiek en Gezondheid)

Deze adviesthema’s hebben veel met elkaar te maken. Zo bepaalt het antwoord op de vraag Wat is goede zorg? de mate waarin burgers onderling solidair willen zijn. En de ‘bomen en het bos’ – de patiëntenlogistiek – geven richting aan goede zorg.

De RVZ ziet zijn werkprogramma 2012 dus als een geheel. Wij willen de adviesthema’s benaderen vanuit een integrale kijk op gezondheid en zorg. Het statement ‘van zz naar gg’ is zijn kompas, geeft de richting aan. Samen met de zorgsector zal de Raad het komend jaar aan deze samenhang en aan deze richting gestalte geven. Adviezen voor de zorgsector aan de minister over ‘van zz naar gg’.

Ons programma is tot stand gekomen door reflectie op problemen, maar vooral ook op kansen die zich voordoen. Reflectie van de Raad zelf, natuurlijk, maar ook van een groot aantal mensen in onze omgeving. Collega-adviseurs in de gezondheidszorg, zelfstandige bestuursorganen van de minister, branche- en patiëntenorganisaties, beroepsverenigingen. Vervolgens hebben we dit conceptprogramma voorgelegd aan de politieke en ambtelijke leiding van het ministerie van VWS. Waarna de minister het programma heeft vastgesteld.
Via onze website kunt u het werkprogramma downloaden of bestellen.

Vanuit een visie op oud worden en oud zijn in Nederland wil de RVZ in zijn advies een antwoord geven op de volgende centrale vraagstelling: “Welke maatregelen zijn nodig om de zorg voor de groeiende groep (alleenstaande) niet-zelfredzame ouderen te organiseren en ook voor de toekomst te kunnen garanderen dat de kwaliteit van leven van voldoende niveau blijft?”

Dit advies bevindt zich inmiddels in de afrondende fase. Het eerste concept advies is besproken in de klankbordgroep en voor de eerste maal in de Raadsvergadering. De RVZ heeft een viertal klankbordgroepbijeenkomsten georganiseerd waarin de te beantwoorden beleidsvragen zijn bediscussieerd en concepten van achtergrondstudies en advies zijn besproken.

De RVZ heeft acht achtergrondstudies uitgezet, waarvan vier intern en vier extern. Van de vier externe achtergrondstudies zijn er drie reeds besproken in de Raad. Er volgen nog vijf achtergrondstudies, die de thematiek belichten vanuit cultureel perspectief, sociaal perspectief, economisch perspectief, medisch perspectief en vanuit het perspectief van zorgmanagers.
Naast het advies en de achtergrondstudies zal de RVZ een brochure uitgeven waarin negen bekende jonge (leeftijd tussen 20 en 50) Nederlanders zijn geïnterviewd over hun visie op ouder worden in Nederland.
Daarnaast heeft de RVZ vier bijeenkomsten georganiseerd met diverse in Nederland wonende oudere migrantengroepen, over de vraag hoe men vanuit verschillende culturen aankijkt tegen ouder worden en zijn in Nederland. We hebben gesproken met Turkse, Surinaamse, Chinese en Marokkaanse migranten.
Publicatie van het advies over ouderenzorg wordt verwacht in april 2012.

Er liggen twee wetsvoorstellen ter behandeling in de Tweede Kamer: het wetsvoorstel  Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (WvGGZ) en het wetsvoorstel Wet forensische zorg (WFZ). Met de beide wetten wordt een verbetering van de kwaliteit van zorg beoogd – patiënten op de juiste plaats met de juiste (verplichte) zorg - en een verbetering van de aansluiting tussen het strafsysteem en de geestelijke gezondheidszorg. De wetten verruimen de mogelijkheden voor de strafrechter om verplichte behandeling op te leggen in plaats van detentie.

De minister van VWS heeft de RVZ gevraagd wat de gevolgen van de invoering van beide wetten zullen zijn voor de betrokken sectoren. Zo is zij benieuwd of de wetten een aanzuigende werking zullen hebben op de GGZ en zo ja, of de GGZ-sector hierop berekend is. Daarnaast wil zij weten of de inwerkingtreding van deze wetten voldoende is om een betere aansluiting tussen het strafsysteem en de geestelijke gezondheidszorg te bewerkstelligen.

De voorbereidingen van het RVZ-advies zijn in volle gang. De volgende activiteiten zijn of worden ondernomen:

Achtergrondstudies:
Onderzoeksbureau Indigo onderzoekt de (mogelijke) consequenties/implicaties van beide wetten voor met name de GGZ-sector; Significant brengt de verschillende sturingssystemen van forensische zorg en GGZ in kaart en vergelijkt deze met elkaar. Het Trimbosinstituut is gevraagd de doelgroepen van de zorg en die van justitie te beschrijven in feitelijke termen: hoeveel patiënten/gedetineerden, symptomatologie, diagnose, behandeling, doorstroming  en prognose. De RVZ bereidt een achtergrondstudie voor over de twee waardesystemen/culturen ‘zorg’ en ‘justitie’. De eerste resultaten van de achtergrondstudies zijn ontvangen.

Werkbezoeken:
De projectgroep gaat op werkbezoek om goed inzicht te verkrijgen in de (te verwachten) effecten van inwerkingtreding van beide wetten in de betreffende sectoren. De volgende werkbezoeken hebben plaatsgevonden c.q. staan gepland:

• 16 december 2011: Dimence/Oldenkotte, Deventer
• 12 januari 2012: Van der Hoeven Kliniek, Utrecht
• 10 februari 2012: Penitentiaire Inrichting Vugt
• 28 februari 2012: Stichting Mozaïek, Rotterdam
• Stichting Beschermd Wonen Utrecht
• 29 maart 2012: GGZ Noord Holland
• Veiligheidshuis Breda

Klankbordgroep
Er is een Klankbordgroep ingesteld, die de Raad zal bijstaan in de voorbereiding van het advies. Op 23 januari j.l. is de klankbordgroep voor het eerst bijeen geweest. Er is gesproken over (te verwachten) knelpunten en een eerste aanzet voor oplossingsrichtingen.

2.0 Discussiegroep
Daarnaast wordt een digitale, besloten discussiegroep opgericht, bestaande uit medewerkers van de betrokken sectoren met gedegen kennis van en ervaring in de praktijk. De leden wordt gevraagd actief mee te denken over gesignaleerde knelpunten en oplossingsrichtingen.

In maart 2012 zal een eerste conceptadvies gereed zijn, waarna de Raad het advies naar verwachting in april 2012 kan vaststellen.

Burgers ondervinden problemen bij het vinden van de juiste zorg en maatschappelijke ondersteuning als hun hulpvraag niet direct helder (diffuus) of meervoudig is. Veel hulpvragen zijn niet alleen medisch van aard maar houden verband met de sociale en fysieke omgeving en met leefstijl. Deze hulpvragen komen vaak als eerste bij de gezondheidszorg terecht, terwijl ze daar niet altijd bij het juiste adres zijn (1. verkeerde bureau). Ook als ze wel bij de juiste hulpverlener zijn maar hun problematiek onvoldoende integraal wordt benaderd, bestaat de kans dat de geboden hulp niet op maat is (2. nauwe blik).

Het gevolg van bovengenoemde problemen is dat zorg wordt gebruikt waar wellicht betere en goedkopere alternatieven beschikbaar zijn, dat burgers langdurig in de zorg rondlopen zonder verbetering van de situatie, en dat in een aantal gevallen risico bestaat op verergering en escalatie. Tegen deze achtergrond heeft de RVZ de volgende centrale probleemstelling geformuleerd:

Wat is de gewenste inrichting van de poortwachterfunctie voor zorg en maatschappelijke ondersteuning bij diffuse zorgvragen en meervoudige problematiek?

Het advies zal worden voorbereid door middel van gerichte achtergrondstudies naar de aard en omvang van de geschetste knelpunten en naar de werking van de gezondheidszorg en maatschappelijke ondersteuning bij diffuse zorgvragen en meervoudige problematiek. Verder zullen werkbezoeken worden afgelegd, experts worden geraadpleegd, en worden expert- en klankbordbijeenkomsten georganiseerd. Publicatie van dit advies is naar verwachting in het najaar van 2012.
Kijk voor meer informatie, de samenstelling van de projectgroep en de achtergrondstudies die uitgezet worden op de website.

Mevrouw E.R. (Elisa) Carter, MBA en mevrouw drs. M. (Marjanne) Sint zijn per 1 januari 2012 herbenoemd als raadslid voor een periode van 4 jaar.

Mw. Drs. N.P.C.A (Neeltje) Vermunt

Is per 1 oktober 2011 in dienst bij de RVZ als senior adviseur. Zij heeft een achtergrond als arts en econoom. Ik ben gespecialiseerd als huisarts. Naast de huisartspraktijk is zij werkzaam geweest als arts in de psychiatrie, interne geneeskunde en in een verpleeghuis. Zij heeft haar werkzaamheden in de praktijk deels gecombineerd met wetenschappelijk onderzoek. Zij levert als projectmedewerker o.a. een bijdrage aan het advies ‘Ouderenzorg’ en het nieuwe advies ‘Wat is goede zorg?’.

Mw. A. (Ajeh) Zarrinkhameh, MSc

Is per 5 oktober 2011 in dienst van de RVZ als junior adviseur. Zij is afgestudeerd in culturele antropologie en ontwikkelingssociologie. Zij schrijft een achtergrondstudie over de cultuurverschillen binnen het veld van Justitie en Zorg voor het advies ‘Samenhang GGZ en Forensische Zorg’. Daarnaast zal zij als projectmedewerker een bijdrage leveren aan het adviesproject Solidariteit.

Dr. W.J. (Willem-Jan) Meerding

Is sinds 1 december 2011 als senior adviseur in dienst bij de RVZ. Hij heeft economie en rechten gestudeerd. Hij was onder andere werkzaam bij het Erasmus MC bij de afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg, bij het farmaceutisch bedrijf Pfizer als manager Public Affairs en als consultant in de GGZ bij Interhealth/Innohealth. Hij zal als projectmanager het adviestraject ‘Bomen en het bos, de patiënt, zijn vraag en het landschap’ aansturen.

Mw. M.H. (Margje) Haverkamp

Is met ingang van 5 januari 2012 tijdelijk werkzaam bij de RVZ als adviseur. Zij zal bij de RVZ haar opleiding Interne Geneeskunde afronden en promoveert op dit moment in de infectieziekenten/immunologie (‘Host genetic factors in mycobacterial disease’). Zij zal als adviseur een bijdrage leveren aan het advies ‘Wat is goede zorg’.

Drs. A. (Arno) Konijnendijk

Hij is op 16 januari 2012 gestart bij de RVZ op basis van interim-functievervulling voor ongeveer 1 jaar als projectmedewerker. Hij zal zich o.a. bezig gaan houden met literatuuronderzoek voor de adviesprojecten. Hiervoor heeft hij gewerkt bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen o.a. als apotheker.

U kunt de RVZ vanaf nu ook volgen op Twitter via @RVZ_NL.

Via Twitter houden wij u op de hoogte over onze adviezen, nieuws, bijeenkomsten en nog veel meer.